Czym jest REDcert² i komu służy?
REDcert² jest dostępny od 2015 roku. Powstał jako rozszerzenie zasad REDcert-EU na rynki, na których nie obowiązują wymagania dyrektywy RED. Firmy stosują go dobrowolnie, najczęściej na życzenie odbiorców lub w ramach własnych celów zrównoważonego rozwoju.
System ma dwa główne obszary zastosowania:
- sektor spożywczy i paszowy — certyfikacja zrównoważonych surowców rolnych, takich jak rzepak, soja, zboża, i produktów ich przetwarzania,
- przemysł chemiczny — certyfikacja łańcuchów, w których surowce biogeniczne zastępują część surowców kopalnych, a udział biomasy przypisuje się do produktów metodą bilansu masy.
REDcert² nie zastępuje REDcert-EU. Jeśli produkt trafia na rynek paliw i ma być zaliczony do celów dyrektywy RED, potrzebny jest REDcert-EU. Oba systemy można jednak prowadzić w jednej organizacji.
REDcert² w sektorze spożywczym i paszowym
Przetwórcy roślin oleistych i zbóż wytwarzają jednocześnie produkty na rynek paliw, żywności i pasz. Olejarnia sprzedaje olej rzepakowy producentowi biodiesla, a śrutę do wytwórni pasz. Odbiorca śruty coraz częściej oczekuje potwierdzenia zrównoważonego pochodzenia surowca.
REDcert² pozwala przekazać tę informację w łańcuchu paszowym i spożywczym. Wymagania dotyczące pochodzenia biomasy są zbliżone do REDcert-EU. Obejmują ochronę terenów cennych przyrodniczo, zasady dobrej praktyki rolniczej oraz identyfikowalność partii.
Typowi użytkownicy REDcert² w tym sektorze to:
- punkty skupu i traderzy zbóż oraz rzepaku,
- olejarnie i zakłady przetwórstwa soi,
- wytwórnie pasz i premiksów,
- producenci żywności korzystający z surowców roślinnych,
- przedsiębiorstwa handlu detalicznego wymagające potwierdzeń od dostawców.
REDcert² w przemyśle chemicznym
W przemyśle chemicznym surowce biogeniczne często wprowadza się do instalacji razem z surowcami kopalnymi. Fizyczne rozdzielenie strumieni jest niemożliwe lub nieopłacalne. Bilans masy pozwala przypisać udział biomasy do wybranych produktów zgodnie z zasadami systemu.
Przypisanie musi być wiarygodne i weryfikowalne. Firma dokumentuje ilość i rodzaj surowców biogenicznych, współczynniki konwersji oraz zasady alokacji. Audytor sprawdza, czy suma przypisanych udziałów nie przekracza ilości faktycznie wprowadzonej biomasy.
Z REDcert² korzystają producenci chemikaliów, tworzyw sztucznych, opakowań i dystrybutorzy chemikaliów. Dla tych firm certyfikat jest dowodem wobec klientów, którzy raportują udział surowców odnawialnych w swoich produktach.
Wymagania REDcert² krok po kroku
Wymagania REDcert² można podzielić na pięć obszarów:
| Obszar | Co trzeba wykazać |
|---|---|
| Pochodzenie biomasy | spełnienie kryteriów zrównoważenia przez surowiec, samodeklaracje lub certyfikaty dostawców |
| Identyfikowalność | dokumenty przewozowe i deklaracje dla każdej dostawy oraz sprzedaży |
| Bilans masy | rozliczenie wejść i wyjść w okresie bilansowym, współczynniki konwersji, saldo |
| System zarządzania | procedury, odpowiedzialności, szkolenia, nadzór nad dokumentami |
| Kontrola wewnętrzna | audyt wewnętrzny, działania korygujące, postępowanie z reklamacjami |
Zakres dokumentacji jest podobny do REDcert-EU. Różnice dotyczą przede wszystkim deklaracji, zasad przypisania w chemii i braku obowiązku obliczeń GHG zgodnych z dyrektywą RED. Część odbiorców oczekuje jednak dodatkowo informacji o śladzie węglowym.
Deklaracje i oznaczenia
Każda sprzedaż materiału certyfikowanego wymaga dokumentu z informacją o statusie REDcert². Dokument musi zawierać numer certyfikatu sprzedawcy, ilość i rodzaj produktu. Wzory i zasady wypełniania deklaracji określają dokumenty systemowe REDcert.
Komunikacja marketingowa musi być precyzyjna. Przy bilansie masy produkt nie zawiera fizycznie wyłącznie biomasy z certyfikowanego źródła. Oświadczenia typu „100% biomasy” bez wyjaśnienia metody mogą zostać uznane za wprowadzające w błąd. Pomagamy przygotować bezpieczne sformułowania zgodne z zasadami systemu i przepisami o ochronie konsumentów.
Jak przebiega wdrożenie REDcert²?
- Analiza produktów i odbiorców. Ustalamy, które produkty i lokalizacje objąć certyfikacją oraz jakie dokumenty wymagają klienci.
- Analiza luk. Porównujemy obecne procedury z wymaganiami REDcert².
- Dokumentacja. Przygotowujemy procedury, wzory deklaracji, rejestry i arkusz bilansu masy. Gotowe wzory zawiera pakiet dokumentacji REDcert².
- Szkolenie zespołu. Szkolimy zakupy, magazyn, produkcję i sprzedaż.
- Audyt wewnętrzny. Sprawdzamy system na rzeczywistych transakcjach.
- Audyt certyfikacyjny. Wspieramy firmę podczas audytu jednostki.
Jeśli firma ma już REDcert-EU, wdrożenie REDcert² trwa zwykle kilka tygodni. Wspólne procedury rozszerzamy o nowe produkty i deklaracje.
Korzyści z certyfikacji REDcert²
- potwierdzenie zrównoważonego pochodzenia surowców dla klientów z sektora spożywczego, paszowego i chemicznego,
- wsparcie raportowania ESG i celów klimatycznych odbiorców,
- możliwość sprzedaży produktów ubocznych, na przykład śruty, z cechą zrównoważenia,
- wykorzystanie systemu zapisów zbudowanego dla REDcert-EU,
- wiarygodna podstawa do komunikacji o udziale surowców odnawialnych.
REDcert² a inne systemy
Na rynku dobrowolnym REDcert² konkuruje z innymi systemami, na przykład ISCC PLUS. Wybór zależy głównie od wymagań odbiorców i posiadanych już certyfikatów. Firmy z silnymi relacjami z rynkiem niemieckim często wybierają REDcert². Porównanie systemów znajdziesz w artykule REDcert, ISCC czy KZR INiG.
Przykład: olejarnia z REDcert-EU i REDcert²
Olejarnia przerabia rocznie 100 000 ton rzepaku. Uzyskuje około 40 000 ton oleju i 58 000 ton śruty. Olej sprzedaje producentowi biodiesla z deklaracją REDcert-EU. Śrutę sprzedaje wytwórniom pasz, z których część oczekuje potwierdzenia zrównoważonego pochodzenia.
Po wdrożeniu REDcert² olejarnia może sprzedawać śrutę z deklaracją REDcert² w ilości wynikającej z bilansu masy. Rzepak przyjęty jako zrównoważony jest rozliczany raz: część cechy przypada na olej, a część na śrutę, zgodnie ze współczynnikami konwersji. Arkusz bilansu masy pokazuje, które ilości trafiły do którego systemu.
Taki model wymaga jednej procedury identyfikowalności, wspólnej kwalifikacji dostawców i dwóch wzorów deklaracji. Audyt obu systemów można zwykle przeprowadzić w tym samym terminie.
Dokumenty i zapisy wymagane w REDcert²
- polityka zrównoważonego pozyskiwania surowców,
- opis zakresu certyfikacji i lokalizacji,
- procedura kwalifikacji dostawców i rejestr ich certyfikatów,
- procedura identyfikowalności i rejestr partii,
- procedura bilansu masy i arkusz rozliczeń,
- wzory deklaracji i rejestr deklaracji wystawionych,
- zasady komunikacji o produktach,
- plan i raporty audytów wewnętrznych,
- rejestr szkoleń, reklamacji i działań korygujących.
Najczęstsze trudności przy wdrożeniu
Firmy chemiczne najczęściej mają trudność z opisaniem metody przypisania udziału biomasy, gdy instalacja wytwarza wiele produktów. Pomaga wtedy schemat przepływów z zaznaczeniem punktów pomiaru. W sektorze paszowym wyzwaniem jest rozdzielenie ilości sprzedawanych z deklaracją i bez niej w systemie sprzedaży. W obu przypadkach kluczowe jest jedno źródło danych, z którego korzystają zakupy, produkcja i sprzedaż.
Drugą trudnością jest komunikacja. Działy marketingu chcą używać prostych haseł, a system wymaga precyzji. Dobrym rozwiązaniem jest katalog zatwierdzonych sformułowań, który przygotowujemy razem z dokumentacją.
Ile kosztuje REDcert²?
Koszt obejmuje opłatę jednostki certyfikującej, opłatę systemową REDcert i przygotowanie firmy. Opłata jednostki zależy od liczby dni audytu, a ta od liczby lokalizacji i złożoności procesów. Przy istniejącym REDcert-EU koszt przygotowania jest zwykle niewielki, bo wiele elementów systemu już działa. Wycenę doradztwa przygotowujemy po rozmowie wstępnej.
Najczęstsze pytania
Czy REDcert² jest uznawany przez Komisję Europejską?
Nie, bo REDcert² nie służy do wykazywania zgodności z dyrektywą RED. Jest systemem dobrowolnym dla rynków nieregulowanych. Do zaliczenia paliw do celów dyrektywy potrzebny jest REDcert-EU. Oba systemy prowadzi ta sama organizacja, REDcert GmbH.
Czy w REDcert² trzeba liczyć emisje GHG?
System nie wymaga obliczeń GHG w takim zakresie jak REDcert-EU. Wielu odbiorców prosi jednak o informację o śladzie węglowym produktu. Dane zebrane do bilansu masy mogą być podstawą takich obliczeń. Pomagamy przygotować obliczenia dopasowane do oczekiwań klienta.
Czy olejarnia z REDcert-EU może łatwo uzyskać REDcert²?
Tak, to częsty scenariusz. Procedury identyfikowalności, bilansu masy i kwalifikacji dostawców można rozszerzyć o nowe produkty. Trzeba dodać deklaracje REDcert² i uwzględnić produkty uboczne w bilansie. Audyt obu systemów można zwykle połączyć.
Jak przypisuje się udział biomasy w chemii?
Firma ustala ilość surowca biogenicznego wprowadzonego do procesu i przypisuje odpowiedni udział do wybranych produktów zgodnie z zasadami systemu. Suma przypisanych udziałów nie może przekroczyć wprowadzonej biomasy po uwzględnieniu konwersji. Metoda musi być opisana w procedurze i stosowana konsekwentnie. Audytor sprawdza obliczenia na próbie okresów.
Czy produkt z REDcert² można oznaczyć jako „bio”?
Należy zachować ostrożność. Przy bilansie masy produkt fizycznie może zawierać surowce kopalne. Oświadczenia muszą wyjaśniać metodę przypisania i być zgodne z zasadami komunikacji systemu. Pomagamy przygotować bezpieczne sformułowania.
Ile trwa certyfikacja REDcert²?
Firma bez wcześniejszych certyfikatów potrzebuje zwykle od dwóch do trzech miesięcy. Przy istniejącym REDcert-EU wystarczy często kilka tygodni. Certyfikat jest ważny 12 miesięcy. Przed upływem tego okresu trzeba przejść audyt recertyfikacyjny.
Źródła i dokumenty odniesienia
- REDcert GmbH — dokumenty systemowe i lista certyfikatów
- EUR-Lex — rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/996
Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.
Zapytaj o ten zakres
Opisz krótko działalność i cel certyfikacji — przygotujemy propozycję zakresu, terminu i ceny.