Jak wygląda audyt certyfikacyjny REDcert?
Audyt prowadzi jednostka certyfikująca uprawniona przez REDcert GmbH. Audytor ocenia, czy firma spełnia wymagania dokumentów systemowych dla deklarowanego zakresu. Sprawdza dokumentację, rozmawia z personelem, ogląda lokalizację i weryfikuje próbę transakcji.
Typowy audyt obejmuje następujące elementy:
- spotkanie otwierające i potwierdzenie zakresu,
- przegląd dokumentacji systemu i zmian od poprzedniego audytu,
- weryfikację dostawców i ich certyfikatów,
- śledzenie wybranych transakcji od zakupu do sprzedaży,
- przeliczenie bilansu masy w wybranych okresach,
- weryfikację wartości GHG i obliczeń,
- w punktach pierwszego odbioru kontrolę samodeklaracji i, na próbie, gospodarstw,
- spotkanie zamykające z przedstawieniem ustaleń.
Po audycie jednostka przygotowuje raport i podejmuje decyzję o certyfikacji. Certyfikat jest publikowany na stronie REDcert.
Przygotowanie przed audytem
Najwięcej można zyskać przed audytem. Przygotowujemy plan, który obejmuje:
- Listę dowodów. Zestawienie dokumentów i zapisów, o które audytor zwykle prosi, z informacją, gdzie się znajdują.
- Teczkę audytową. Uporządkowany zestaw dokumentów w wersji papierowej lub elektronicznej.
- Próbne zapytania. Symulację pytań audytora dla osób z zakupów, magazynu i sprzedaży.
- Kontrolę bilansu i GHG. Ostatnie sprawdzenie sald i przypisania wartości emisji.
- Logistykę. Plan dnia, dostępność osób, sala, dostęp do systemów.
Jeśli firma nie przeprowadziła wcześniej audytu wewnętrznego, zalecamy wykonać go kilka tygodni przed audytem certyfikacyjnym.
Obecność doradcy podczas audytu
Doradca może uczestniczyć w audycie jako przedstawiciel firmy. Nie odpowiada na pytania zamiast pracowników, bo audytor ocenia ich kompetencje. Pomaga natomiast szybko odnaleźć dowody, wyjaśnić tło rozwiązań i właściwie zrozumieć pytania.
Obecność doradcy jest szczególnie przydatna przy pierwszym audycie, przy audycie po rozszerzeniu zakresu i wtedy, gdy audyt prowadzony jest w języku angielskim. Pomagamy również w komunikacji z audytorem zagranicznym.
Po audycie: niezgodności i działania korygujące
Jeśli audytor stwierdzi niezgodności, firma musi je zamknąć w wyznaczonym terminie. Jednostka oczekuje analizy przyczyn, opisu działań i dowodów wdrożenia. Sama poprawka dokumentu zwykle nie wystarcza.
Pomagamy przygotować odpowiedź:
| Element | Co zawiera |
|---|---|
| Korekta | natychmiastowe usunięcie skutków, np. poprawa deklaracji lub bilansu |
| Analiza przyczyn | wyjaśnienie, dlaczego błąd powstał, np. metodą pięciu pytań „dlaczego” |
| Działanie korygujące | zmiana procesu, procedury lub narzędzia, która zapobiegnie powtórzeniu |
| Dowody | zaktualizowane dokumenty, zapisy szkoleń, raporty kontrolne |
| Ocena skuteczności | sprawdzenie po pewnym czasie, czy problem nie wraca |
Typowe ustalenia audytorów
- brakujące lub nieaktualne certyfikaty dostawców w dniu dostawy,
- samodeklaracje rolników bez wymaganych danych,
- saldo ujemne w części okresu bilansowego,
- brak uzasadnienia współczynników konwersji,
- wartości GHG w deklaracjach sprzedaży bez pokrycia,
- niekompletne deklaracje zrównoważenia,
- brak szkoleń dla nowych pracowników,
- brak przeglądu zarządzania lub audytu wewnętrznego.
Audyty nadzoru i recertyfikacji
Certyfikat REDcert jest ważny 12 miesięcy. Audyt recertyfikacyjny trzeba zaplanować tak, aby nowy certyfikat został wydany przed wygaśnięciem poprzedniego. Wspieramy firmy także przy kolejnych audytach. Przed recertyfikacją przeglądamy zmiany w dokumentach systemowych i sprawdzamy, czy niezgodności z poprzedniego audytu nie powróciły.
Przygotowanie personelu do rozmowy z audytorem
Audytor rozmawia z osobami, które wykonują zadania w systemie. Pyta o konkretne czynności: jak sprawdzasz certyfikat dostawcy, co robisz, gdy brakuje deklaracji, jak zamykasz bilans. Odpowiedzi powinny być zgodne z procedurami i poparte zapisami.
Przed audytem prowadzimy krótkie sesje przygotowawcze. Omawiamy z każdą grupą typowe pytania i wskazujemy, gdzie znajdują się dowody. Nie uczymy gotowych formułek. Chodzi o to, aby pracownicy spokojnie opisali to, co robią na co dzień.
Teczka audytowa — co powinna zawierać?
| Część | Zawartość |
|---|---|
| System | polityka, opis zakresu, lista procedur z wersjami |
| Dostawcy | rejestr dostawców, kopie certyfikatów, samodeklaracje |
| Transakcje | zestawienie przyjęć i wydań w okresie audytu |
| Bilans masy | arkusze lub raporty za okresy, inwentaryzacje |
| GHG | raport z obliczeń, dane źródłowe, współczynniki |
| Kompetencje | plan i zapisy szkoleń, matryca kompetencji |
| Nadzór | raport z audytu wewnętrznego, przegląd zarządzania, działania korygujące |
Uporządkowana teczka skraca audyt i pokazuje, że firma kontroluje swój system.
Audyt w punktach skupu i u rolników
Audyt punktu pierwszego odbioru obejmuje także dostawców rolnych. Jednostka może wybrać próbę gospodarstw i przeprowadzić u nich kontrolę. Audytor sprawdza, czy samodeklaracja jest zgodna ze stanem faktycznym, czy pola nie leżą na terenach wykluczonych i czy dane o uprawie są wiarygodne.
Pomagamy przygotować rolników do takiej kontroli. Przygotowujemy krótką instrukcję i listę dokumentów, które warto mieć pod ręką, na przykład ewidencję zabiegów i mapy pól. Dobrze przygotowany dostawca zmniejsza ryzyko niezgodności po stronie punktu skupu.
Komunikacja z jednostką po audycie
Po audycie warto ustalić jedną osobę do kontaktu z jednostką. Wszystkie odpowiedzi, dowody i korespondencję gromadzimy w jednym miejscu. Przestrzegamy terminów i dokumentujemy wysłanie każdego dowodu. To ułatwia zamknięcie audytu i skraca czas do wydania certyfikatu.
Jak oceniamy gotowość do audytu?
Na kilka dni przed audytem przeprowadzamy krótką ocenę gotowości. Sprawdzamy dziesięć punktów kontrolnych: aktualność dokumentów, kompletność rejestru dostawców, zamknięcie ostatniego okresu bilansowego, zgodność deklaracji z bilansem, dokumentację GHG, zapisy szkoleń, raport z audytu wewnętrznego, przegląd zarządzania, status działań korygujących i dostępność osób.
Każdy punkt oceniamy w trzech stopniach: gotowe, wymaga uzupełnienia, ryzyko niezgodności. Wynik przekazujemy w formie krótkiej listy zadań na ostatnie dni przed audytem. Dzięki temu zespół wie, na czym się skupić, i nie traci czasu na sprawy drugorzędne.
Recertyfikacja bez przerwy w ważności
Ciągłość certyfikatu ma duże znaczenie handlowe. Jeśli certyfikat wygaśnie przed wydaniem nowego, firma nie może wystawiać deklaracji, a odbiorcy wstrzymują przyjęcia. Dlatego audyt recertyfikacyjny warto zaplanować z co najmniej kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed datą wygaśnięcia.
Pomagamy zaplanować kalendarz: termin audytu wewnętrznego, rezerwację audytu u jednostki, czas na działania korygujące i decyzję jednostki. Przypominamy też o zmianach w dokumentach systemowych, które weszły w życie w ciągu roku.
Najczęstsze pytania
Czy doradca może odpowiadać na pytania audytora?
Doradca może wyjaśniać tło rozwiązań i pomagać w odnalezieniu dowodów. Audytor ocenia jednak kompetencje personelu, więc pracownicy muszą sami odpowiadać na pytania o swoje zadania. Rolą doradcy jest wsparcie, a nie zastępowanie firmy. Takie zasady ustalamy przed audytem.
Ile czasu jest na zamknięcie niezgodności?
Termin wyznacza jednostka certyfikująca zgodnie z dokumentami systemowymi. Zależy on od wagi niezgodności. Poważne niezgodności zwykle trzeba zamknąć przed wydaniem certyfikatu. Termin jest podany w raporcie z audytu.
Co zrobić, gdy nie zgadzamy się z ustaleniem audytora?
Najpierw warto spokojnie wyjaśnić stanowisko podczas spotkania zamykającego i przedstawić dowody. Jeśli różnica zdań pozostaje, firma może skorzystać z procedury odwoławczej jednostki. Pomagamy przygotować uzasadnienie oparte na dokumentach systemowych. Odwołanie musi być rzeczowe i udokumentowane.
Czy audyt może odbyć się zdalnie?
Dokumenty systemowe i jednostki dopuszczają w określonych przypadkach elementy audytu zdalnego. Decyzję podejmuje jednostka zgodnie z zasadami systemu i oceną ryzyka. Pierwszy audyt zakładu zwykle wymaga wizyty na miejscu. Pomagamy przygotować się do każdej formy.
Czy wspieracie audyty prowadzone po angielsku?
Tak. Pomagamy w komunikacji z audytorem, tłumaczeniu kluczowych dokumentów i przygotowaniu personelu. Terminologię systemową znamy w obu językach. To szczególnie ważne przy audytach prowadzonych przez jednostki zagraniczne.
Ile kosztuje wsparcie podczas audytu?
Koszt zależy od liczby dni audytu i zakresu przygotowania. Typowo obejmuje dzień przygotowania, obecność podczas audytu i pracę nad działaniami korygującymi. Wycenę podajemy po poznaniu zakresu i planu audytu. Usługę można połączyć z audytem wewnętrznym.
Źródła i dokumenty odniesienia
- REDcert GmbH — dokumenty systemowe i lista certyfikatów
- EUR-Lex — dyrektywa (UE) 2023/2413 (RED III)
- EUR-Lex — rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/996
Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.
Zapytaj o ten zakres
Opisz krótko działalność i cel certyfikacji — przygotujemy propozycję zakresu, terminu i ceny.