Niezależne doradztwo — nie jesteśmy jednostką certyfikującą

Baza wiedzy

REDcert, ISCC czy KZR INiG? Porównanie systemów certyfikacji

REDcert-EU, ISCC EU i KZR INiG to systemy dobrowolne uznane przez Komisję Europejską, które pozwalają wykazać spełnienie kryteriów dyrektywy RED. Różnią się pochodzeniem, zasięgiem rynkowym, dokumentami i ofertą systemów uzupełniających. Wybór zależy przede wszystkim od wymagań odbiorców i rynków, na które trafia produkt.

Porównanie systemów REDcert-EU, ISCC EU i KZR INiG w łańcuchu dostaw biomasy

Co łączy te systemy?

Wszystkie trzy systemy działają na tej samej podstawie prawnej: dyrektywie RED i rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2022/996. Muszą więc spełniać te same minimalne wymagania dotyczące kryteriów zrównoważenia, bilansu masy, obliczeń GHG i nadzoru nad jednostkami certyfikującymi. Komisja Europejska ocenia każdy system przed uznaniem.

W praktyce oznacza to, że podstawowe obowiązki firmy są podobne niezależnie od wyboru. Każdy system wymaga identyfikowalności, deklaracji zrównoważenia, bilansu masy, przekazywania wartości GHG i corocznego audytu. Różnice dotyczą szczegółów: wzorów dokumentów, terminologii, organizacji systemu i dodatkowych modułów.

Krótka charakterystyka systemów

REDcert-EU jest prowadzony przez REDcert GmbH z Niemiec, założoną w 2010 roku przez organizacje sektora rolnego i biopaliwowego. Aktualne uznanie wynika z decyzji wykonawczej (UE) 2024/3194 i obowiązuje do 21 grudnia 2029 roku. Uzupełnieniem jest REDcert² dla żywności, pasz i chemii.

ISCC EU prowadzi ISCC System GmbH z Niemiec. To jeden z najbardziej rozpowszechnionych systemów na świecie, z certyfikatami w wielu krajach poza Europą. Rodzina ISCC obejmuje także ISCC PLUS dla rynków dobrowolnych, ISCC CORSIA dla lotnictwa i certyfikację śladu węglowego.

KZR INiG to system opracowany w Polsce przez Instytut Nafty i Gazu — Państwowy Instytut Badawczy. Jest popularny na rynku krajowym, szczególnie wśród polskich producentów biokomponentów i punktów skupu. Dokumenty systemowe są dostępne w języku polskim.

Porównanie w tabeli

KryteriumREDcert-EUISCC EUKZR INiG
WłaścicielREDcert GmbH (Niemcy)ISCC System GmbH (Niemcy)INiG — PIB (Polska)
Uznanie przez Komisję Europejskątaktaktak
Główny zasięg rynkowyNiemcy i Europa ŚrodkowaglobalnyPolska
System dla rynków dobrowolnychREDcert²ISCC PLUSbrak odpowiednika o tej skali
Język dokumentówniemiecki, angielskiangielskipolski, angielski
Bilans masytaktaktak
Obliczenia GHG według REDtaktaktak
Ważność certyfikatu12 miesięcy12 miesięcy12 miesięcy

Tabela przedstawia ogólny obraz. Szczegóły zakresu i aktualne decyzje Komisji Europejskiej warto zawsze sprawdzić w źródłach.

Jak wybrać system?

1. Zapytaj odbiorców. To najważniejsze kryterium. Jeśli kluczowy odbiorca w umowie wymaga konkretnego systemu, wybór jest prosty. Producenci paliw w Niemczech często akceptują REDcert-EU i ISCC EU. Polscy producenci biokomponentów często współpracują z dostawcami w KZR INiG.

2. Sprawdź dostawców. Systemy uznane przez Komisję przyjmują materiał z innych uznanych systemów, jeśli dokumenty spełniają wymagania. W praktyce warto jednak sprawdzić, jakie certyfikaty mają główni dostawcy. Ułatwia to obieg dokumentów.

3. Uwzględnij inne rynki. Jeśli firma sprzedaje również na rynek żywności, pasz lub chemii, ważna jest oferta systemów uzupełniających: REDcert² lub ISCC PLUS.

4. Porównaj koszty. Na koszt składają się opłaty jednostek, opłaty systemowe i nakład pracy. Opłaty systemowe są publikowane przez właścicieli systemów. Różnice nie zawsze są duże, ale przy wielu lokalizacjach mogą mieć znaczenie.

5. Oceń dostępność jednostek. Ważna jest dostępność audytorów w Polsce i możliwość audytu w języku polskim.

Czy można mieć kilka certyfikatów?

Tak. Wiele firm utrzymuje dwa lub trzy certyfikaty, bo odbiorcy wymagają różnych systemów. Kluczowe jest prowadzenie jednego, spójnego systemu zapisów. Bilans masy musi jednoznacznie pokazywać, z jakiego źródła pochodzi każda deklaracja. Ta sama ilość materiału nie może zostać sprzedana dwukrotnie z deklaracjami różnych systemów.

Audyty kilku systemów można często połączyć, jeśli jednostka ma uprawnienia do każdego z nich. To skraca czas audytu i obniża koszty. Projektujemy wspólne procedury z załącznikami dla każdego systemu w ramach wdrożenia REDcert.

Przykłady decyzji

Olejarnia sprzedająca olej do Niemiec i śrutę do polskich wytwórni pasz. Najczęściej wybiera REDcert-EU dla oleju i REDcert² dla śruty. Jeden właściciel systemu upraszcza dokumentację.

Punkt skupu rzepaku dostarczający do polskiego producenta estrów. Często wystarcza KZR INiG, jeśli odbiorca go akceptuje. Gdy odbiorca sprzedaje dalej do Niemiec, może wymagać REDcert-EU lub ISCC EU.

Trader działający na wielu rynkach poza Europą. Najczęściej wybiera ISCC EU ze względu na globalny zasięg. Może dodatkowo utrzymywać REDcert-EU dla wybranych odbiorców.

Podsumowanie

Nie ma jednego najlepszego systemu. REDcert-EU jest silny w Europie Środkowej i ma uzupełnienie w postaci REDcert². ISCC ma największy zasięg globalny. KZR INiG jest dopasowany do rynku polskiego. Decyzję warto podjąć po analizie odbiorców, dostawców i planów rozwoju. Pomagamy w takiej analizie — skontaktuj się z nami lub sprawdź strony REDcert-EU i REDcert².

Różnice w praktyce codziennej

Choć podstawowe wymagania są wspólne, firmy odczuwają różnice w codziennej pracy. Dotyczą one przede wszystkim:

  • wzorów deklaracji — każdy system ma własny układ i nazwy pól,
  • terminologii — na przykład nazw elementów łańcucha dostaw i zakresów certyfikacji,
  • opłat systemowych — naliczanych według różnych zasad, na przykład od wolumenu lub ryczałtowo,
  • szkoleń i komunikacji — dostępności materiałów w języku polskim,
  • narzędzi elektronicznych — systemów rejestracji certyfikatów i komunikatów.

Dla pełnomocnika ważna jest dostępność dokumentów w zrozumiałym języku. Dla działu sprzedaży liczy się akceptacja przez odbiorców. Dla zarządu koszty i ryzyko. Warto uwzględnić wszystkie te perspektywy.

Systemy uzupełniające dla rynków dobrowolnych

Coraz więcej firm sprzedaje produkty z biomasy także poza rynkiem paliw. Wtedy ważna jest oferta systemów dla rynków dobrowolnych. REDcert² obejmuje żywność, pasze i chemię. ISCC PLUS jest szeroko stosowany w chemii, tworzywach i opakowaniach, a także w żywności i paszach. KZR INiG koncentruje się na rynku regulowanym.

Jeśli firma planuje rozwój w kierunku chemii i tworzyw, warto sprawdzić, który system jest akceptowany przez głównych odbiorców w tym sektorze. W łańcuchach rolno-spożywczych związanych z rynkiem niemieckim REDcert² bywa naturalnym wyborem.

Jak przygotować decyzję?

Proponujemy prostą listę kontrolną:

  1. Wypisz głównych odbiorców i ich wymagania co do systemu.
  2. Wypisz głównych dostawców i ich certyfikaty.
  3. Określ rynki docelowe na trzy lata.
  4. Porównaj opłaty jednostek i opłaty systemowe dla swojego zakresu.
  5. Oceń dostępność audytorów i język audytu.
  6. Sprawdź, czy potrzebujesz systemu dla rynków dobrowolnych.

Wynik tej analizy zwykle jasno wskazuje system podstawowy. Pomagamy przeprowadzić ją w ramach pakietu Start.

Najczęstsze pytania

Czy materiał z certyfikatem ISCC można przyjąć w systemie REDcert-EU?

Systemy uznane przez Komisję Europejską mogą przyjmować materiał z innych uznanych systemów, jeśli deklaracje zawierają wymagane informacje. Zasady przyjmowania określają dokumenty systemowe REDcert. Trzeba sprawdzić ważność certyfikatu dostawcy i kompletność deklaracji. Procedura kwalifikacji dostawców powinna to opisywać.

Który system jest najtańszy?

Nie ma prostej odpowiedzi. Koszt zależy od opłat jednostki, opłat systemowych i nakładu pracy wewnętrznej. Przy jednej lokalizacji różnice są zwykle niewielkie. Najważniejszy jest system akceptowany przez odbiorców.

Czy zmiana systemu jest skomplikowana?

Zmiana wymaga dostosowania dokumentacji, wzorów deklaracji i audytu w nowym systemie. Zasady bilansu masy i GHG pozostają podobne. Trzeba zaplanować moment przejścia, aby nie przerwać ciągłości dostaw. Pomagamy przygotować harmonogram zmiany.

Czy KZR INiG jest uznawany za granicą?

Tak, jako system uznany przez Komisję Europejską może być stosowany w całej Unii. W praktyce zagraniczni odbiorcy częściej znają ISCC i REDcert. Warto to sprawdzić przed eksportem. Decyduje akceptacja odbiorcy.

Czy REDcert² można łączyć z ISCC EU?

Tak. Firma może mieć ISCC EU dla rynku paliw i REDcert² dla rynku pasz. Wymaga to starannego rozdzielenia deklaracji w bilansie masy. Częściej jednak firmy wybierają systemy jednego właściciela. Upraszcza to dokumentację.

Gdzie sprawdzić aktualne uznanie systemu?

Komisja Europejska publikuje listę uznanych systemów dobrowolnych na stronie poświęconej bioenergii. Decyzje wykonawcze są dostępne w EUR-Lex. Właściciele systemów informują o uznaniu na swoich stronach. Warto sprawdzać te źródła przed wyborem.

Źródła i dokumenty odniesienia

Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.

Kolejny krok

Uporządkuj wymagania REDcert i przygotuj dowody do audytu

Zacznij od krótkiego opisu działalności, surowców i celu certyfikacji.

Zapytaj o ofertę