Niezależne doradztwo — nie jesteśmy jednostką certyfikującą

Baza wiedzy

Po co liczyć emisje GHG w systemie REDcert?

Emisje GHG liczy się po to, aby wykazać, że biopaliwo lub biopłyn ogranicza emisje w porównaniu z paliwem kopalnym o wymagany procent, i aby przekazać odbiorcy wiarygodną wartość emisji partii. Niższa wartość emisji zwiększa wartość handlową surowca i paliwa, bo pozwala producentom paliw łatwiej realizować obowiązki redukcji.

Wzór emisji GHG według dyrektywy RED i porównanie z paliwem kopalnym

Wymóg prawny: progi ograniczenia emisji

Dyrektywa RED dopuszcza do celów krajowych tylko te biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy, które osiągają minimalne ograniczenie emisji. Dla biopaliw i biopłynów z instalacji uruchomionych od 1 stycznia 2021 roku próg wynosi 65%. Starsze instalacje muszą osiągnąć 50% lub 60%. Paliwa z biomasy w energetyce muszą osiągnąć 70% lub 80%, a RFNBO i RCF 70%.

Paliwo, które nie spełnia progu, nie może być zaliczone do celów krajowych. Dla producenta paliwa oznacza to stratę wartości. Dlatego odbiorcy wymagają od dostawców informacji o emisjach i sprawdzają ją w deklaracjach.

Jak liczy się oszczędność emisji?

Oszczędność emisji to różnica między emisjami paliwa kopalnego a emisjami biopaliwa, wyrażona jako procent emisji paliwa kopalnego:

Oszczędność = (EF − EB) / EF

Dla paliw transportowych EF wynosi 94 gCO2eq/MJ. EB to suma emisji z całego łańcucha: uprawy, zmiany użytkowania gruntów, przetwarzania, transportu i użytkowania, pomniejszona o redukcje. Wzór szczegółowy brzmi: E = eec + el + ep + etd + eu − esca − eccs − eccr.

Przykład liczbowy

Rozważmy biodiesel z rzepaku. Załóżmy następujące wartości:

SkładnikWartość (gCO2eq/MJ)
Uprawa (eec)18,0
Przetwarzanie (ep)9,5
Transport (etd)2,5
Suma (E)30,0

Oszczędność wynosi (94 − 30) / 94 = 68,1%. Paliwo spełnia próg 65%. Jeśli punkt skupu zastosuje wartość NUTS2 niższą o 3 gCO2eq/MJ, suma spadnie do 27,0, a oszczędność wzrośnie do 71,3%. Ta różnica może mieć realną wartość handlową.

Przedstawione liczby są przykładem ilustracyjnym. Rzeczywiste wartości zależą od regionu, technologii i danych firmy.

Trzy metody ustalania emisji

  • Wartości standardowe z załącznika V dyrektywy. Proste, ale celowo ostrożne. Stosuje się je, gdy spełnione są warunki określone w dyrektywie.
  • Wartości NUTS2 dla uprawy. Opracowane przez państwa członkowskie dla regionów statystycznych. Dobry kompromis między prostotą a dokładnością.
  • Obliczenia rzeczywiste na podstawie danych firmy. Najbardziej pracochłonne, ale często najkorzystniejsze. Wymagają starannej dokumentacji i weryfikacji.

Na certyfikacie REDcert-EU zaznacza się zastosowaną metodę. Wybór wpływa na zakres audytu.

Kto w łańcuchu liczy emisje?

Każdy etap odpowiada za swój udział. Punkt skupu ustala emisje z uprawy. Transport doliczają podmioty, które go organizują. Zakład przetwórczy oblicza emisje z przetwarzania i alokuje je między produkty. Ostatni podmiot sumuje składniki i oblicza oszczędność.

Błąd na jednym etapie przenosi się na kolejne. Dlatego deklaracje muszą zawierać spójne wartości, a firmy powinny sprawdzać dane dostawców.

Korzyści z rzetelnych obliczeń

  1. Spełnienie wymagań prawnych. Paliwo może być zaliczone do celów krajowych.
  2. Wyższa cena. Surowiec o niższych emisjach jest bardziej atrakcyjny dla odbiorców.
  3. Lepsza pozycja w negocjacjach. Firma zna swój wynik i może go obronić.
  4. Decyzje inwestycyjne. Obliczenia pokazują, gdzie warto ograniczyć emisje, na przykład przez zmianę źródła energii.
  5. Raportowanie ESG. Dane GHG są potrzebne do raportów klimatycznych odbiorców.

Gdzie najczęściej pojawiają się błędy?

  • brak danych źródłowych dla obliczeń rzeczywistych,
  • stosowanie nieaktualnych współczynników emisji,
  • pominięcie kursów powrotnych w transporcie,
  • błędna alokacja emisji między produkty główne i uboczne,
  • przypisanie partii wartości korzystniejszej niż wartość zakupu,
  • brak aktualizacji obliczeń po zmianie procesu.

Jak zacząć?

Zacznij od inwentaryzacji danych: zużycia energii, paliw, chemikaliów, tras transportu i danych o uprawie. Następnie porównaj wynik z wartościami standardowymi. Jeśli różnica jest znacząca, warto wdrożyć obliczenia rzeczywiste. Pomagamy w tym w ramach usługi kalkulacje GHG, a do bieżącej pracy przygotowujemy kalkulatory GHG. Gotowe narzędzie znajdziesz w sklepie.

Emisje z uprawy — największy składnik

W wielu łańcuchach biopaliw z roślin uprawnych największą część emisji stanowi uprawa. Głównym źródłem są nawozy azotowe: emisje z ich produkcji i emisje podtlenku azotu z gleby. Mniejszy udział mają paliwo do maszyn i środki ochrony roślin.

Dlatego dokładność danych z uprawy ma kluczowe znaczenie. Rolnik, który stosuje precyzyjne nawożenie i ma wysokie plony, może mieć emisje wyraźnie niższe niż wartość standardowa. Punkt skupu, który zbiera takie dane, może przekazać odbiorcy korzystniejszą wartość.

Przetwarzanie — największy potencjał poprawy

W zakładzie przetwórczym emisje zależą głównie od źródła energii. Zakład zasilany energią z węgla ma wyższe emisje niż zakład z kogeneracją na gaz lub biomasę. Zmiana źródła energii może obniżyć emisje z przetwarzania o kilka gramów na megadżul.

Ważna jest też wydajność. Wyższa wydajność oznacza mniej surowca na jednostkę produktu, a więc niższe emisje z uprawy przypisane do produktu. Dlatego technologia i optymalizacja procesu wpływają na wynik GHG całego łańcucha.

Emisje GHG a raportowanie klimatyczne firm

Dane GHG z łańcucha biomasy są coraz częściej wykorzystywane poza systemem RED. Duże firmy raportują emisje z łańcucha dostaw w ramach raportowania zrównoważonego rozwoju. Odbiorcy pytają dostawców o ślad węglowy produktów.

Obliczenia wykonane zgodnie z metodyką dyrektywy RED są dobrym punktem wyjścia, ale nie zawsze są bezpośrednio porównywalne z innymi metodami, na przykład według norm ISO 14067. Różnią się granicami systemu i zasadami alokacji. Warto wyraźnie opisać, jaką metodą obliczono wynik.

Jak wartość GHG wpływa na cenę?

W wielu państwach członkowskich obowiązki dostawców paliw są powiązane z redukcją emisji. Paliwo o niższych emisjach pozwala zrealizować obowiązek mniejszą ilością biokomponentu. Dlatego producenci paliw są skłonni zapłacić więcej za biokomponent o lepszym wyniku GHG. Ta premia przenosi się w dół łańcucha, do przetwórców i punktów skupu.

Firma, która zna swoje emisje i potrafi je udokumentować, ma lepszą pozycję w negocjacjach. Firma, która stosuje tylko wartości standardowe, może tracić część wartości swojego produktu.

Najczęstsze pytania

Czy każda firma w łańcuchu musi liczyć emisje?

Każda firma musi przekazywać informację o emisjach, ale nie każda liczy je samodzielnie. Trader bez magazynu zwykle przekazuje wartości od dostawcy i ewentualnie dolicza transport. Zakłady przetwórcze liczą emisje z przetwarzania. Punkty skupu ustalają emisje z uprawy.

Czym jest wartość odniesienia paliwa kopalnego?

To emisje paliwa kopalnego, z którym porównuje się biopaliwo. Dla paliw transportowych wynosi 94 gCO2eq/MJ. Dla energii elektrycznej i ciepła stosuje się inne wartości określone w dyrektywie. Wartość ta jest stała w obliczeniach.

Czy obliczenia rzeczywiste zawsze się opłacają?

Nie zawsze. Wymagają czasu, danych i weryfikacji. Opłacają się, gdy dają wyraźnie lepszy wynik niż wartości standardowe lub NUTS2. Przed decyzją warto wykonać szybką analizę porównawczą.

Jak często aktualizować obliczenia?

Co najmniej raz w roku i po każdej istotnej zmianie procesu, energii lub surowca. Aktualizacja jest też potrzebna po zmianie przepisów lub współczynników. Datę obliczeń warto podawać w raporcie. Audytor sprawdza aktualność danych.

Czy emisje z transportu są istotne?

Zwykle stanowią mniejszą część całości, ale przy długich trasach mogą mieć znaczenie. Transport morski z innych kontynentów lub długi transport drogowy zwiększa wynik. Warto liczyć je rzetelnie, z kursami powrotnymi. Kalkulator ułatwia te obliczenia.

Co oznacza esca?

To redukcja emisji dzięki akumulacji węgla w glebie w wyniku lepszych praktyk rolniczych. Może poprawić wynik, ale wymaga solidnych dowodów, na przykład badań gleby. Zasady stosowania są szczegółowo określone. Warto skonsultować je przed zastosowaniem.

Źródła i dokumenty odniesienia

Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.

Kolejny krok

Uporządkuj wymagania REDcert i przygotuj dowody do audytu

Zacznij od krótkiego opisu działalności, surowców i celu certyfikacji.

Zapytaj o ofertę