Dlaczego powstał REDcert²?
REDcert-EU odpowiadał na wymagania rynku paliw. Wkrótce okazało się, że te same surowce, na przykład rzepak, soja i zboża, trafiają również do żywności i pasz. Odbiorcy z tych sektorów zaczęli oczekiwać potwierdzenia zrównoważonego pochodzenia, choć nie wymagały tego przepisy.
W 2015 roku REDcert GmbH udostępnił REDcert² jako system dla rynków nieregulowanych. Wykorzystuje on sprawdzone zasady REDcert-EU, ale jest dopasowany do potrzeb sektora spożywczego, paszowego i chemicznego. Dzięki temu firmy mogą stosować jedną logikę zapisów dla różnych rynków.
Dwa obszary zastosowania
Żywność i pasze. Typowym przykładem jest olejarnia, która sprzedaje olej producentowi biodiesla, a śrutę rzepakową wytwórni pasz. Dzięki REDcert² śruta może trafić do łańcucha paszowego z potwierdzeniem zrównoważonego pochodzenia surowca. Podobnie zboża i produkty ich przetwarzania mogą być deklarowane w łańcuchu spożywczym.
Przemysł chemiczny. Producenci chemikaliów i tworzyw wprowadzają surowce biogeniczne do instalacji razem z surowcami kopalnymi. Bilans masy pozwala przypisać udział biomasy do wybranych produktów. Odbiorcy mogą wtedy wykazać, że kupili produkty z przypisanym udziałem surowców odnawialnych.
Jak działa bilans masy w REDcert²?
Zasada jest taka sama jak w REDcert-EU: firma nie może wydać więcej materiału z cechą zrównoważenia, niż przyjęła. W sektorze spożywczym i paszowym rozliczenie prowadzi się dla konkretnych surowców i produktów, z uwzględnieniem współczynników konwersji. W chemii przypisanie uwzględnia ilość surowca biogenicznego wprowadzonego do procesu i zasady alokacji opisane w dokumentach systemowych.
Przykład: zakład wprowadza 1 000 ton surowca biogenicznego i 9 000 ton surowca kopalnego do jednej instalacji. Na podstawie bilansu może przypisać część produktów jako produkty z udziałem biomasy, ale suma przypisań nie może przekroczyć ilości wynikającej z 1 000 ton surowca po uwzględnieniu wydajności procesu. Pozostałe produkty są sprzedawane bez cechy.
Wymagania REDcert² w skrócie
| Obszar | Wymaganie |
|---|---|
| Pochodzenie biomasy | spełnienie kryteriów zrównoważenia przez surowiec, potwierdzone certyfikatami lub samodeklaracjami |
| Identyfikowalność | dokumenty i deklaracje dla każdej dostawy i sprzedaży |
| Bilans masy | rozliczenie wejść i wyjść w okresie, współczynniki konwersji, brak salda ujemnego |
| System zarządzania | procedury, odpowiedzialności, szkolenia, nadzór nad dokumentami |
| Kontrola | audyt wewnętrzny, działania korygujące, reklamacje |
| Komunikacja | precyzyjne oświadczenia zgodne z zasadami systemu |
Certyfikat jest ważny 12 miesięcy. Audyt prowadzi jednostka certyfikująca uprawniona przez REDcert GmbH.
Komunikacja i ryzyko greenwashingu
W bilansie masy produkt fizycznie nie musi zawierać biomasy z certyfikowanego źródła. Dlatego sformułowania marketingowe wymagają ostrożności. Oświadczenie „produkt w 100% z biomasy” bez wyjaśnienia metody przypisania może wprowadzać w błąd. Unijne przepisy o ochronie konsumentów coraz surowiej oceniają ogólne deklaracje środowiskowe.
Bezpieczna komunikacja wskazuje system, metodę bilansu masy i zakres przypisania. Pomagamy przygotować takie sformułowania w ramach wdrożenia REDcert².
REDcert² a REDcert-EU
| Cecha | REDcert-EU | REDcert² |
|---|---|---|
| Rynek | paliwa i energia objęte dyrektywą RED | żywność, pasze, chemia |
| Uznanie Komisji Europejskiej | tak | nie dotyczy |
| Obliczenia GHG według RED | wymagane | nie w tym samym zakresie |
| Bilans masy | tak | tak |
| Ważność certyfikatu | 12 miesięcy | 12 miesięcy |
Oba systemy mogą działać w jednej firmie. Wspólne procedury rozszerza się o deklaracje i produkty właściwe dla każdego systemu.
Kto korzysta z REDcert²?
- olejarnie i zakłady przetwórstwa soi,
- traderzy zbóż i roślin oleistych,
- wytwórnie pasz i premiksów,
- producenci żywności z surowców roślinnych,
- producenci chemikaliów, tworzyw i opakowań,
- dystrybutorzy chemikaliów.
Jak zacząć?
Najpierw warto ustalić, którzy odbiorcy oczekują REDcert² i dla jakich produktów. Następnie przeprowadza się analizę luk i przygotowuje dokumentację. Gotowe wzory zawiera Pakiet Dokumentacji REDcert². Wsparcie we wdrożeniu opisujemy na stronie wdrożenie REDcert, a szkolenia na stronie szkolenia REDcert.
Przykład z sektora paszowego
Wytwórnia pasz kupuje śrutę rzepakową od trzech olejarni. Dwie z nich mają REDcert², trzecia nie. Odbiorca pasz, duża sieć hodowlana, oczekuje, że określony udział surowców będzie pochodził ze źródeł zrównoważonych.
Wytwórnia wdraża REDcert² i prowadzi bilans masy dla śruty. Przyjmuje śrutę z deklaracjami REDcert² od dwóch olejarni i śrutę bez deklaracji od trzeciej. W okresie bilansowym może sprzedać paszę z deklaracją w ilości wynikającej z przyjętej śruty zrównoważonej, z uwzględnieniem receptur. Odbiorca otrzymuje dokument, który może wykorzystać w raportowaniu.
Przykład z sektora chemicznego
Producent tworzyw stosuje w krakingu część surowca pochodzenia biologicznego, na przykład olej odpadowy przetworzony na surowiec dla instalacji. Fizycznie surowiec miesza się z surowcem kopalnym. Bilans masy pozwala przypisać udział biomasy do części produktów, na przykład granulatu dla klienta z branży opakowań.
Klient otrzymuje produkt z deklaracją określającą przypisany udział. W swojej komunikacji musi jasno wskazać, że udział wynika z bilansu masy. Dzięki temu deklaracja jest wiarygodna i nie wprowadza w błąd konsumentów.
Korzyści dla całego łańcucha
REDcert² tworzy wspólny język dla dostawców i odbiorców. Rolnik i punkt skupu przekazują informacje o pochodzeniu. Przetwórca rozlicza je w bilansie. Odbiorca końcowy otrzymuje wiarygodny dokument. Każde ogniwo zyskuje: dostawcy łatwiej sprzedają surowiec, a odbiorcy spełniają oczekiwania własnych klientów i inwestorów.
System jest też odpowiedzią na rosnące wymagania raportowania zrównoważonego rozwoju. Firmy objęte obowiązkami raportowania potrzebują danych o łańcuchu dostaw. Certyfikowane deklaracje są lepszym źródłem niż ogólne oświadczenia dostawców.
Kiedy REDcert² nie wystarczy?
Jeśli produkt trafia na rynek paliw i ma być zaliczony do celów dyrektywy RED, potrzebny jest REDcert-EU lub inny system uznany przez Komisję. REDcert² nie zastępuje też certyfikacji ekologicznej, na przykład rolnictwa ekologicznego. Nie jest systemem bezpieczeństwa żywności ani pasz. Te obszary obsługują odrębne standardy, takie jak HACCP czy GMP+.
Jak REDcert² wpisuje się w strategię ESG?
Firmy wyznaczające cele zrównoważonego rozwoju potrzebują mierzalnych wskaźników. Udział surowców z certyfikowanych źródeł jest jednym z nich. REDcert² dostarcza dokumentów, które pozwalają ten udział wykazać i zweryfikować. Dane z bilansu masy można wykorzystać w raportach dla zarządu, inwestorów i klientów.
Warto jednak pamiętać, że certyfikacja nie zastępuje strategii. Firma powinna określić, które surowce i produkty objąć systemem, jakie cele ilościowe chce osiągnąć i jak będzie komunikować wyniki.
Najczęstsze pytania
Czy REDcert² jest dla firm, które nie produkują paliw?
Tak, właśnie dla nich powstał. REDcert² obejmuje żywność, pasze i chemię. Firma nie musi mieć związku z rynkiem paliw. Często jednak korzystają z niego firmy, które mają już REDcert-EU.
Czy REDcert² wymaga obliczeń śladu węglowego?
System nie wymaga obliczeń GHG w zakresie dyrektywy RED. Odbiorcy mogą jednak oczekiwać informacji o śladzie węglowym. Dane z bilansu masy ułatwiają takie obliczenia. Zakres ustala się z klientem.
Czy produkty z REDcert² mogą być oznaczane?
Komunikacja musi być zgodna z zasadami systemu i przepisami. Przy bilansie masy należy wyjaśnić metodę przypisania. Ogólne hasła bez wyjaśnienia są ryzykowne. Warto skonsultować treść przed publikacją.
Czy REDcert² jest uznawany przez sieci handlowe?
Akceptacja zależy od wymagań konkretnego odbiorcy. Wiele firm z rynku niemieckiego zna i akceptuje REDcert². Przed wdrożeniem warto potwierdzić wymagania kluczowych klientów. Pomagamy w tej analizie.
Ile trwa wdrożenie REDcert²?
Firma bez certyfikatów potrzebuje zwykle od dwóch do trzech miesięcy. Przy istniejącym REDcert-EU wystarczy kilka tygodni. Czas zależy od liczby produktów i lokalizacji. Harmonogram ustalamy po analizie luk.
Czy w chemii można przypisać 100% biomasy do jednego produktu?
Przypisanie zależy od zasad systemu i ilości wprowadzonej biomasy. Suma przypisań nie może przekroczyć ilości wynikającej z bilansu. Metoda musi być opisana i stosowana konsekwentnie. Audytor sprawdza obliczenia na próbie okresów.
Źródła i dokumenty odniesienia
- REDcert GmbH — dokumenty systemowe i lista certyfikatów
- Komisja Europejska — uznane systemy dobrowolne
Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.