Alokacja energetyczna
Podział emisji między produkt główny i produkty uboczne proporcjonalnie do ich wartości opałowej. Dyrektywa RED wymaga tej metody, np. przy podziale emisji między olej i śrutę.
Audyt recertyfikacyjny
Audyt przeprowadzany przed wygaśnięciem 12-miesięcznego certyfikatu, aby wydać nowy certyfikat bez przerwy w ważności. Obejmuje cały zakres certyfikacji.
Bilans masy
Metoda rozliczania cech zrównoważenia, która pozwala fizycznie mieszać materiał certyfikowany i niecertyfikowany. W okresie bilansowym nie można wydać więcej materiału zrównoważonego, niż przyjęto.
Deklaracja zrównoważenia
Dokument towarzyszący sprzedaży materiału certyfikowanego. Zawiera m.in. dane stron, numer certyfikatu, rodzaj i kraj pochodzenia surowca, ilość oraz wartość emisji GHG.
esca
Składnik wzoru GHG oznaczający redukcję emisji dzięki akumulacji węgla w glebie w wyniku lepszych praktyk rolniczych. Jego stosowanie wymaga solidnych dowodów, np. badań gleby.
GHG (gazy cieplarniane)
Gazy powodujące efekt cieplarniany, głównie CO2, CH4 i N2O. W systemie RED emisje wyraża się w gramach ekwiwalentu CO2 na megadżul paliwa (gCO2eq/MJ).
Greenwashing
Wprowadzające w błąd oświadczenia o korzyściach środowiskowych produktu. Przy bilansie masy oświadczenia muszą wyjaśniać metodę przypisania udziału biomasy, aby nie sugerować fizycznej zawartości.
Identyfikowalność
Zdolność do odtworzenia drogi partii materiału przez łańcuch dostaw na podstawie dokumentów i zapisów. Jest podstawą wiarygodności deklaracji zrównoważenia.
ILUC
Pośrednia zmiana użytkowania gruntów — przesunięcie produkcji rolnej na nowe tereny w wyniku zwiększonego popytu na surowce do biopaliw. Dyrektywa RED ogranicza udział paliw z surowców wysokiego ryzyka ILUC.
ISCC EU
System certyfikacji prowadzony przez ISCC System GmbH, uznany przez Komisję Europejską i stosowany na całym świecie. Firmy często łączą go z REDcert-EU we wspólnym systemie zapisów.
Jednostka certyfikująca
Niezależna organizacja uprawniona przez właściciela systemu do prowadzenia audytów i wydawania certyfikatów. Musi spełniać wymagania rozporządzenia (UE) 2022/996 i być akredytowana lub uznana przez właściwy organ.
Kryteria zrównoważenia
Wymagania dyrektywy RED dotyczące pochodzenia biomasy. Wykluczają m.in. tereny o wysokiej bioróżnorodności, tereny zasobne w pierwiastek węgla i torfowiska przekształcone po styczniu 2008 r.
KZR INiG
System certyfikacji opracowany w Polsce przez Instytut Nafty i Gazu — Państwowy Instytut Badawczy, uznany przez Komisję Europejską. Jest popularny na krajowym rynku biokomponentów.
Niezgodność
Niespełnienie wymagania systemu stwierdzone podczas audytu. Niezgodności poważne zwykle trzeba zamknąć przed wydaniem certyfikatu, przedstawiając analizę przyczyn i dowody działań korygujących.
Obliczenia rzeczywiste
Ustalenie emisji na podstawie danych konkretnego gospodarstwa, transportu lub zakładu. Wymaga udokumentowania źródeł danych i weryfikacji przez audytora.
Odpady i pozostałości
Materiały, które nie są celowo wytwarzanym produktem, np. zużyty olej spożywczy lub tłuszcze zwierzęce. Biopaliwa z nich mają niskie emisje, ale wymagają szczególnej kontroli pochodzenia.
Ograniczenie (oszczędność) emisji
Procentowa redukcja emisji biopaliwa względem paliwa kopalnego, liczona jako (EF − EB) / EF. Dla nowych instalacji transportowych wymagane jest co najmniej 65%.
Okres bilansowy
Czas, w którym rozlicza się przyjęcia i wydania materiału zrównoważonego. Według rozporządzenia (UE) 2022/996 wynosi do 12 miesięcy dla producentów biomasy i niektórych punktów pierwszego odbioru, a do 3 miesięcy dla pozostałych.
Paliwo kopalne odniesienia (EF)
Wartość emisji paliwa kopalnego, z którą porównuje się biopaliwo. Dla paliw transportowych wynosi 94 gCO2eq/MJ.
Punkt pierwszego odbioru
Pierwszy podmiot w łańcuchu, który kupuje biomasę bezpośrednio od rolników, na przykład skup zbóż lub rzepaku. Zbiera samodeklaracje i dane o uprawie oraz odpowiada za tę część łańcucha.
RCF
Paliwa węglowe z recyklingu wytwarzane ze strumieni odpadów niebiologicznych, które nie nadają się do recyklingu materiałowego. Muszą osiągnąć 70% ograniczenia emisji.
RED III
Potoczna nazwa dyrektywy (UE) 2023/2413 zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 w sprawie promowania energii ze źródeł odnawialnych. Podnosi cele OZE i zaostrza zasady dotyczące biomasy.
REDcert
Rodzina systemów certyfikacji zrównoważonej biomasy prowadzona przez REDcert GmbH z Niemiec. Obejmuje REDcert-EU dla rynku objętego dyrektywą RED oraz REDcert² dla żywności, pasz i chemii.
REDcert-EU
System dobrowolny uznany przez Komisję Europejską decyzją wykonawczą (UE) 2024/3194, obowiązującą do 21 grudnia 2029 r. Obejmuje biopaliwa, biopłyny, paliwa z biomasy, RFNBO i RCF w całym łańcuchu dostaw.
REDcert²
System REDcert GmbH dla rynków nieobjętych dyrektywą RED, dostępny od 2015 r. Potwierdza zrównoważone pochodzenie biomasy w żywności, paszach i przemyśle chemicznym z zastosowaniem bilansu masy.
RFNBO
Paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego, np. wodór odnawialny wytworzony z energii elektrycznej z OZE i paliwa syntetyczne na jego bazie. Muszą osiągnąć 70% ograniczenia emisji.
Samodeklaracja
Oświadczenie rolnika lub punktu powstawania odpadu potwierdzające spełnienie wymagań systemu. Zbiera ją punkt pierwszego odbioru lub zbieracz, a jednostka certyfikująca weryfikuje próbę dostawców.
System dobrowolny
System certyfikacji uznany przez Komisję Europejską jako dowód spełnienia kryteriów zrównoważenia i ograniczania emisji z dyrektywy RED. Przykłady to REDcert-EU, ISCC EU i KZR INiG.
UCO
Zużyty olej spożywczy (used cooking oil) zbierany z gastronomii i przemysłu spożywczego. Jest cennym surowcem do produkcji biopaliw, a jednocześnie materiałem wysokiego ryzyka nadużyć.
Unijna baza danych (UDB)
Baza prowadzona przez Komisję Europejską, w której certyfikowane podmioty rejestrują transakcje paliw ciekłych i gazowych w transporcie. Ma zapobiegać podwójnemu liczeniu i nadużyciom.
Wartości NUTS2
Typowe emisje z uprawy dla regionów statystycznych NUTS2, opracowane przez państwa członkowskie i przekazane Komisji Europejskiej. Punkt skupu może je stosować dla surowca z danego regionu.
Wartość standardowa
Wartość emisji podana w załączniku V lub VI dyrektywy RED dla określonych ścieżek produkcji. Jest prosta w użyciu, ale celowo ostrożna, więc zwykle mniej korzystna niż obliczenia rzeczywiste.
Współczynnik konwersji
Wskaźnik określający, ile produktu powstaje z jednostki surowca w procesie przetwarzania. Stosuje się go w bilansie masy zakładów przetwórczych i wyznacza na podstawie danych produkcyjnych.
Łańcuch dostaw (chain of custody)
Ciąg podmiotów i dokumentów od pochodzenia surowca do wprowadzenia produktu na rynek. Każde ogniwo przejmujące materiał i przekazujące cechę zrównoważenia musi być certyfikowane.
Źródła i dokumenty odniesienia
- REDcert GmbH — dokumenty systemowe i lista certyfikatów
- EUR-Lex — dyrektywa (UE) 2023/2413 (RED III)
- EUR-Lex — rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/996
Treść jest opracowaniem Quality Assurance Poland i nie stanowi dokumentu REDcert GmbH. Zawsze stosuj aktualne wersje dokumentów systemowych REDcert i przepisów.